سلطان محمد مطربي سمرقندي
425
تذكرة الشعراء ( فارسي )
نقطهء سوم در ذكر شعرايى كه مؤلف ايشان را نديده [ است ] . [ « 151 » ] يتيمى هروى [ متوفى 995 ق / 1587 م ] يتيمى هروى ، مردى درويش دلريش بوده و در سر مزار فايض الانوار حضرت حقايق پناهى خجستهفرجامى - قدّس سرّه - اوقات به سر مىبرده . بعد از استيلاى خاقان جنّت مكان ، عبد اللّه خان ، از ولايت خراسان ، به بلخ آمده وفات نموده و اين غزل از گفتار اوست : غزل : در وفايت جان سپارم تا ز غم يابم نجات * چون وفا از تو نيايد ، خوش بود ما را وفات اى شه خوبان كه بر اسب مرادى زان دو رخ * ماندهام در عرصهء غم ، مات و نبود فكر مات خواستم گيرم از آن عارض براى وجه مهر * رخ نمود از وجه خوش آن مه كه آوردم برات خواست بنويسد دواى سوز جان من طبيب * سوخت نوك خامه و آمد برون دود از دوات اى « يتيمى » دوش در وصف لب جانبخش يار * خوش ادا كردى و جان شد ، تازه از حسن ادات و اين دو مطلع را نيز ، موجه گفته :
--> ( 151 ) . مولانا يتيمى هروى ، از شعراى سدهء دهم هجرى كه از زندگانى وى چندان اطلاعى در دست نيست و تاريخ تولد و وفات وى نيز شناخته نشده است : مجمع الخواص ، ص 251 - 252 ؛ الذريعه ، 9 / 3 / 1307 ؛ خير البيان هادى ، برگ 230 ؛ فرهنگ سخنوران ، 2 / 1011 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 524 ، 583 و نوشته است كه گويا وى همان يتيمى تبريزى است كه پس از فتح هرات به دست صفويان به بلخ رفته است .